«سیزده به در» روز آشتی با طبیعت

« منابع طبیعی، بزرگترین سرمایه ملی »

پیام مدیر کل منابع طبیعی و آبخیز داری به مناسبت فرارسیدن  بهار و روز آشتی با طبیعت

بهار نماد جلوه گاه الهی در باز آفرینش طبیعت است و نوروز طلیعه این دگرگونی شگرف و پیامی است به آدمی برای از خود  رستن و به او پیوستن   

       ضمن تبریک مجدد حلول سال 1398 هجری شمسی که با میلاد با سعادت اسوه آزادی ، عدالت و تقوا حضرت علی ( ع ) آغاز گردیده و همدردی با بازماندگان حادثه سیل های اخیر  در استانهای کشور ؛ با عرض ادب و احتراممهمترین توصیه های   ذیل را جهت استحضار  مردم شریف استان کردستان   اعلام می نماید ؛  امید است با مشارکت های مردمی  در راستای ارتقای فرهنگ منابع طبیعی  و پیشگیری از خطرات احتمالی   در روز سیزده به در ( روز طبیعت ) در حفظ و صیانت از منابع طبیعی به عنوان بزرگترین سرمایه ملی سهیم باشیم .

«سیزده به در» روز آشتی با طبیعت

   شهروندان هر ساله در آخرین روز تعطیلات نوروز جهت گذراندن ساعاتی در کنار خانواده و دامان طبیعت به اطراف شهرها و پارک ها و مناطق خوش آب و هوا می‌روند تا آماده شروع مجدد فعالیت های روزمره کاری خود شوند اما به جهت گذراندن یک روز خوب و سهیم بودن در حفظ محیط زیست  ومنابع طبیعی خدادادی لازم است نکات زیر رعایت گردد . 

1-  تعیین مکان اسکان وعزیمت به محل

       ضمن رعایت قوانین و مقررات راهنمایی ورانندگی و توصیه های سازمان مدیریت بحران کشورکه در ذیل مجدداً یادآوری می­گردد حتماً قبل از عزیمت به محل، اتومبیلخود را چک کنید که از نظر فنی سالم باشد تا هم خودتان به سلامت بروید و برگردید و هم به خاطر نقص فنی اتومبیل، آلودگی بیشتری وارد طبیعت نکنید.

   اگر از حاشیه جنگل یا دیگر مناطقی که محل سکونت حیوانات است؛ می­گذرید، سرعت تان را کم کنید.از جاده های موجود درطبیعت استفاده نموده وخارج از آنها تردد ننمایند ومحل اسکان را هم طوری انتخاب نمایید که فاقد  پوشش گیاهی بوده  تاباعث له و کوبیده شدن گیاهان نشود.یادمان نرود طبیعت، خانه گیاهان و حیوانات است و ما مهمانشان هستیم پس میزبانانمان را آزار ندهیم .

2-  رعایت نظافت وپاکیزگی محیط زیست

     هنگام عزیمت کیسه پلاستیک بزرگ با خودتان ببرید و دم دست تان بگذارید. بعد هر چه آشغال جمع شد داخل کیسه ریخته و آخر سر هم ؛کیسه ها را با خودتان ببرید و داخل سطل آشغال های شهری بیندازید. پوست میوه ها، پوست تخمه، باقیمانده غذا  را با این توجیه  که در طبیعت جذب می گردد؛ در طبیعت رها نکنید.

3- پخت وپزغذا و روشن کردن آتش

    تا حد امکان از روشن کردن آتش پرهیز کنید، مگر در مکان هایی که برای همین کار در نظر گرفته شده اند، مثل مکانهای خاصی که در بعضی پارک های شهری و پارکهای جنگلی خارج شهر که برای این همین کار تعبیه شده است.اگر روی زمین آتش روشن کردید حتما چوب موردنیاز را باخود برده واز شکستن شاخه درختان سبز خوداری نماید ؛ در نهایت آتش و حتی خاکستر آن را با آب و خاک خاموش کنید. آشغال های اطراف محل استقرار را جمع نموده و بطری های پلاستیکی و شیشه­ای را جمع­آوری کنید تا در فصل گرما زمینه ایجاد حریق فراهم نشود .

۴- حیوانات را آزار ندهید

      لطفا به بچه هایتان یاد بدهید که به حیوانات آزار نرسانند و به جایش از دیدن شان لذت ببرند. حیوانات جزء چرخه طبیعت هستند و حتماً وجودشان لازم بوده که خداوند خلق شان کرده است. اگر هم دوست شان ندارید لزومی ندارد از آنها متنفر باشید و آزارشان دهید. بگذارید به طور طبیعی زندگی شان را بکنند. لانه پرندگان یا حیوانات وحشی را خراب نکنید. یادتان نرود ما مهمان آنها هستیم و آنها میزبان.

5 –حفاظت وحمایت منابع طبیعی ( جنگلها ومراتع ) 

     درروزهای اخیر وبرابر اعلام کارشناسان ، متخصصین ورسانه های عمومی  از عوامل  مهم  سیل­های حادث شده ؛ بهره­برداری بی رویه از منابع طبیعی،تخریب و تصرف اراضی ملی بخصوص اراضی واقع در حریم و بستر رودخانه ها وبطور کلی ازبین بردن پوشش گیاهی بوده است لذا در روز «سیزده به در» روز آشتی با طبیعت ضمن خوداری از قطع شاخ وبرگ درختان وپرهیز از صدمه زدن به نهالهای غرس شده،از شاخه­های درختان برای تا­ب بازی بچه ها استفاده نشود، درخت ها جان دارند و شاخه هایشان معمولا تاب تحمل چنین وزنی را ندارند. از تردد با خودرو درسطح مراتع خوداری شود .

6-  همکاری با مامورین منابع طبیعی

        اکیپ­های کشیک ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری در مرکز استان وشهرستانهای تابعه در این تعطیلات نوروزی و در تمام ایام سال  فعال وآماده انجام وظیفه می باشند. هم استانی های عزیز می توانند از طریق شماره تلفن 1504 امداد جنگلها ومراتع گزارشات خود را در رابطه با تخریب وتصرف منابع طبیعی, آتش سوزی , قطع جنگلها وقاچاق چوب وذغال،  چرای دام بدون پروانه چرا و چرای دام خارج از فصل چرا  اطلاع رسانی نمایند. 

7- همکاری انجمن­ها و گروههای مردمی فعال در زمینه منابع طبیعی و محیط زیست

     در طول ایام سال و بخصوص در فصل بهار تعدادی از همشهریان عزیز در سطح استان، اعضای محترم انجمن­ها و NGO ها و هیات های ورزشی و گروههای کوهنوردی ضمن گردش و کوهنوردی ؛ در مسیر برگشت نسبت به جمع آوری مواد زائد و پلاستیکی در طبیعت اقدام  می­نمایند. این سنت حسنه قابل تقدیر است و امیدواریم که در روز سیزده به در عموم مردم نیز با اقدامی مشابه دین خود را به منابع طبیعی و محیط زیست  ادا نمایند. 

8- برداشت گیاهان خوراکی (بهاره)

     استان کردستان از شرایط آب و هوایی ؛ پراکنش بارندگی مناسب و  تنوع گونه ای بی نظیری برخوردار  بوده که به بهشت گمشده  گیاه شناسان معروف است. اما برداشت­های بی رویه در سالهای اخیر این ذخائر ارزشمند ژنتیکی را در معرض نابودی قرار داده و چه بسا بسیار ی از آنها در خطر انقراض قرار دارند. لذا با نزدیک شدن به فصل بهار و افزایش استفاده از گیاهان خوراکی (بهاره) به توصیه کارشناسان در خصوص شیوه صحیح برداشت و بهره­برداری از آنها توجه شود  : 

1-     برداشت از آنها از بالای سطح خاک به صورتی انجام شود که پیاز، پیازچه یا ریشه در داخل خاک باقی مانده تا هم ساختار خاک حفظ شود و هم اندام های زایشی و رویشی این گیاهان حفظ شود.

2-     شیوه صحیح بهره­برداری بصورتی است که در عرصه­های مورد نظر همه گیاهان بصورت یکجا برداشت نشود. تعدادی برداشت و تعدادی باقی بماند تا به مرحله گلدهی و بذردهی رسیده و بقای آنها در طبیعت حفظ شود. 

3-     از برداشت گونه های در معرض تهدید(انقراض) جلوگیری شود مانند هاز، ثعلب و ....

4-     هر نوع برداشت، حمل و صادرات این گیاهان بدون بررسی ظرفیت تولیدی در عرصه و اخذ مجوز رسمی از اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ؛  ممنوع می­باشد.

5-     چرای زودهنگام و مفرط دام در مراتع نیز عامل اصلی در ازبین رفتن پوشش گیاهان بوده که باید از آن جلوگیری نمود.

9- قارچ های خوراکی

        با توجه به تنوع زیاد، تشابه ظاهری قارچ ها و سنتی بودن برداشت ، استفاده از آنها خطرات زیادی به همراه داشته ؛ چراکه تشخیص سمی بودن یا خوراکی بودن فقط با انجام تست سمیت در آزمایشگاه امکان پذیر است و هیچگاه به یقین نمی توان گونه­ای را خوراکی تشخیص داد. در بسیاری از جوامع محلی استان متاسفانه کماکان با روشهای سنتی و بر اساس شکل ظاهری و محل رشد  اقدام به تشخیص خوراکی بودن این قارچ ها کرده و روانه بازار فروش می کنند. از دیگر معضلات موجود در این زمینه مطرح کردن واژه ارگانیک به قارچ های خوراکی و مصنوعی (صنعتی) به قارچ های پرورشی است که کاملاً غلط و غیرعلمی است. 

10- مهمترین توصیه های مرتبط با پیشگیری از آسیب­های سیل 

     برابر اعلام کارشناسان  از 40 مورد بلایای طبیعی در جهان همیشه  حدود ۳۳ حادثه غیرمترقبه در ایران رخ می‌دهد که مهمترین آن زلزله است ولی تازگی‌ها این حادثه سیل است که خسارات مالی و جانی بسیاری در بر داشته است لذا رعایت موارد زیر که از طرف سازمان مدیریت بحران هم توصیه شده ؛ ضروری است: 

1-    برای آگاهی و اطلاع بیشتر از وقوع و پیشروی سیل به پیام‌های رادیو و تلویزیون گوش دهید.

2-    در صورت آگاهی از خطر وقوع سیل همسایه‌ها و اطرافیان را که در معرض خطر هستند باخبر نمایید.

3-    از جویبارها، کانال‌های فاضلاب، تنگه‌ها ودره­ها و رودخانه­های خشک شده که به ظاهر آرام‌اند دور شوید، زیرا بطور ناگهانی و بدون هشدار در آنها سیل جاری می‌شوند.

4-    از سکونت در ویلا ،  خانه باغ ها و چادر‌ زدن و توقف خودرو در منطقه سیل‌خیز یا در مسیر و بستر رودخانه به منظور گردش ، جداً خودداری نمایید.

5-    از ساخت و ساز در بستر و حریم رودخانه‌ها و مناطق سیل‌خیز، بپرهیزید.

6-    از نزدیک شدن به رودخانه­های سیل­خیز و تهیه عکس و فیلم از آنها خودداری گردد. 

7-    برای زمان‌‌های اضطراری در ظرف‌‌های مطمئن، آب سالم و غذاهای کنسرو شده ذخیره نمایید و در دسترس داشته باشید. 

8-    اسناد و اوراق بهادارو اشیاء قیمتی را در کیف یا جعبه ضد آب، در جای مطمئن و امن قرار دهید.

9-    کلید اصلی برق و شیر‌‌‌ اصلی آب و گاز را قطع نمائید. 

10-          برای حفظ ایمنی خود هنگام وقوع سیل از عرض و سواحل رودخانه‌ها و پل‌ها عبور نکنید.

11-          اگر ضرورت دارد از محل اقامت خود خارج شوید، از امنیت خود در مناطق درگیر سیل اطمینان حاصل نمایید

12- سیل باعث خروج مارها و دیگر خزندگان از لانه‌های خود می‌شوند، پس از وقوع سیل مراقب گزش‌آنها  باشید.

                                                                                 اداره کل منابع طبیعی و آبخیز داری استان کردستان