داروخانه گیاهی _آویشن
طی یك دوره طولانی چند هزار ساله بشر یاد گرفت كه چگونه از گیاهان جهت رفع بیماری ها استفاده كند.
آویشن (در انگلیسی Thymus spp) یکی از شناخته شدهترین گیاهان دارویی از تیره نعنا است. آویشن درختچهای کوتاه و پرشاخه است که برگهای نازک و متقابل دارد. دارای گلهایی سفید چتری و منفرد است.
داروخانه گیاهی _آویشن
تهیه کننده پیمان فتاحی
روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان
طی یك دوره طولانی چند هزار ساله بشر یاد گرفت كه چگونه از گیاهان جهت رفع بیماری ها استفاده كند. خدمات علما ودانشمندان مسلمانی نظیر جابر ابن حیان،زكریای رازی،ابونصر فارابی،ابوعلی سینا،وامثالهم كه سرآمد علوم شیمی، پزشكی ودارو سازی عصر خود بوده اند به اندازه ای است كه هنوز جوامع انسانی از پرتو آنها در زمینه های مذكور استفاده می كنند.شاید اولین داروخانه گیاهی در قرن سوم هجری در بغداد شكل گرفت.
نیاز صنعت داروسازی به مواد موثره گیاهی به حدی زیاد است كه امكان تامین از طبیعت میسر نیست بنابراین بسیاری از این گیاهان باید كشت شوند.
مبارزه با بیابان زایی و ریزگردها را از دیگر پیامدهای توجه به گیاهان دارویی میداند. استانهای زیادی ، پرورش گیاهان دارویی را به عنوان نسخهای برای نجات منابع طبیعی انجام می دهند. برای مثال یکی از برنامههای بینالمللی، طرح «منارید» برای جلوگیری از مهاجرت کشاورزان و همچنین ایجاد معیشت جایگزین برای جوامع بومی توسعه گیاهان دارویی می باشد.
ارزش صادرات گیاهان دارویی در جهان بسیار هنگفت است ولی سهم كشور ما در فرآوری، تولید و تجارت این محصول چشم گیر نیست كه جهت پیشرفت دراین موضوع توجه به منابع طبیعی، حفظ پوشش گیاهی، جلوگیری از چرای بی رویه عرصه های منابع طبیعی وبهره برداری اصولی از گیاهان دارویی وصنعتی ضروری به نظر می رسد، همچنین در بخش كشاورزی توجه خاص به كاشت گیاهان دارویی وتربیت نیروهای متخصص این رشته در سطح ملی،تدوین یك برنامه مدون ملی، عدم ترویج موادخام، كسب تكنولوژی لازم جهت فراوری گیاهان وبسته بندی مناسب وتوجه لازم به صادر كنندگان موضوعی در خور توجه می باشد.
آویشن (در انگلیسی Thymus spp) یکی از شناخته شدهترین گیاهان دارویی از تیره نعنا است. آویشن درختچهای کوتاه و پرشاخه است که برگهای نازک و متقابل دارد. دارای گلهایی به رنگ سفید تا صورتی است.
در آذربایجانغربی بخصوص و مناطق کوهستانی نقده و ماکو رویش قابل توجهی داردهمچنین در استان کردستان در شهرستان بیجارنیز میروید که به زبان محلی کردی گروسی به آن اَزوِه میگویند پراکنش گونه های آن در اغلب مناطق استان کردستان وجود دارد اما غالباً در شمال غرب کردستان به طرف آذربایجان غربی بیشتر است.
به آن «آنخ» یا «اَزوِه » نیزگفته میشود و در زبان آذری به «آویشن»، «کهلیک اُتی» و در زبان مردم لر به خصوص در مناطق بختیاری به این گیاه «اوشوم» گفته می شود.یکی از گونههای این گیاه که در مناطق کوهستانی شمال خراسان به وفور یافت میشود به زبان کردی کرمانجی «آنخ» نام دارد.
در کتب طب سنتی فارسی با نام «حاشا»، «اوشن» و «صعتر الحمیر» نام برده شده است. در مناطق مختلف ایران گونههای مختلف ایران گونههای مختلف با اسامی محلی متفاوتی شناخته میشود
محمد زکریای رازی معتقد است آویشن نفخ شکن، موجب گرمی تن و گوارش خوراک است.
آویشن در طب سنتی ایران و اروپا، کاربرد دارویی دارد. این گیاه علفی و معطر، دارای خواص دارویی بسیاری است و از آن در صنایع غذایی (پیتزا، پاستا، ماهی، پنیر، لیکور، ذرت مکزیکی و…)، دارویی، بهداشتی و آرایشی استفاده متنوعی میشود. قسمتهای دارویی این گیاه، سرشاخههای آن و برگ خشک شده آن است. در قرون وسطی در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا از آویشن برای درمان سرفه، سوء هاضمه و از بین بردن انگلهای روده استفاده وسیعی میکردند. آویشن خاصیت آنتی باکتریال و ضد قارچ دارد. در بعضی کشورها مثل آمریکا دم کرده آویشن برای آرام کردن ریه و سرفه در مواقع سرماخوردگی، هنوز هم محبوبیت فراوانی دارد
خواص و مضرات
در طب سنتی از این گیاه به عنوان ضد اسپاسم، رفع تنگی نفس و سرفه و بدگوارشی ودرمان سیاه سرفه، برونشیت، عفونت ریه، سرماخوردگی، آنفلوآنزا و برای درمان نفخ و گرفتگیهای عضلانی استفاده میشود.
همچنین آویشن خواص ضد میکروبی و ضدانگلی وضد قارچی دارد و این به خاطر وجود مادهای به نام تیمول است که اگر شما در خوردن ان زیاده روی کنید ممکن است مسموم شوید. آویشن همچنین گرم و خشک و ضد سرفه است
این گیاه میتواند درمانی طبیعی و بی خطر برای نفخ معده، بوی بد دهان، گلودرد، آب ریزش بینی، سرفه، تعریق و غیره باشد.
آویشن یک گیاه معجزهگر است و جا دارد که در هر آشپزخانهای وجود داشته باشد.
باید بدانید که آویشن میتواند درمانی طبیعی و بی خطر برای نفخ معده، بوی بد دهان، گلودرد، آب ریزش بینی، سرفه، تعریق و غیره باشد.
آویشن برای مقابله با نفخ معده :
آویشن حاوی ترکیبات تلخ مزهای است که میتواند به هضم غذا کمک کند. اگر دچار نفخ، سنگینی، گرفتگی عضلات معده و در حالت کلی هر نوع مشکل مربوط به دستگاه گوارش هستید بعد از غذا از آویشن استفاده کنید.
روش مصرف :
یک نوک انگشت برگ خشک آویشن را در یک فنجان بریزید و با آبجوش پُر کنید.
در فنجان را بپوشانید و اجازه دهید که به مدت 5 تا 10 دقیقه دم بکشد. محلول را صاف کنید. بعد از دو وعدهی اصلی، یک فنجان از این جوشانده میل کنید. این دورهی درمانی را بیش از 3 هفته ادامه ندهید.
آویشن جلوی تعریق زیاد پاها را میگیرد
آویشن یک دئودورانت یا بو گیر طبیعی و فوقالعاده موثر محسوب میشود.
روش استفاده :
50 گرم آویشن خشک را در دو لیتر آب ریخته و بجوشانید. سپس در ظرف را بگذارید و شعله را خاموش کنید. اجازه دهید محلول به مدت 15 تا 20 دقیقه دم بکشد. سپس آن را صاف کنید و داخل تشت یا وان حمام بریزید. به مدت 10 دقیقه پاهایتان را در این محلول قرار دهید.
آویشن برای درمان آفت و بوی بد دهان :
آویشن یک گیاه ضدعفونی کننده و التیام بخش است. برای همین میتوان از آن برای درمان آفتها و التهاب لثه و همچنین برای پایان دادن به کابوس بوی بد دهان استفاده کرد.
روش استفاده :
برای غرغره کردن یک لیوان آب را بجوشانید و سپس یک قاشق چایخوری آویشن را در آن ریخته و به مدت 1 تا 2 دقیقه بجوشانید. محلول را صاف کنید و روزانه چند بار غرغره کنید
برای مصرف این گیاه، ۱ تا ۴ گرم پودر خشک گیاه را در یک لیوان آب جوش دم کرده (به مدت ۲۰ دقیقه) بریزید. پس از صاف کردن محلول را شیرین کرده و ۳ بار در روز مصرف شود.
در التهاب حنجره و لوزهها و برای درمان آفت به صورت غرغره کردن استفاده شود. برای این منظور، یک استکان از پودر گیاه را در چهار استکان آب جوش آهسته به مدت ۲۰ دقیقه جوشانیده و پس از صاف کردن، برای شستوشوی دهان استفاده شود.
فراوردههای دارویی گوناگون از این گیاه ساخته شده و به طور گسترده مورد مصرف بیماران قرار میگیرد. از فراوردههایی که به تأیید «نظارت بر امور دارو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» رسیدهاست میتوان «شربت هانی تیم» و «شربت توسیان»، «قطره توسیگل»، «قطره توسیوین»، «قطره تیم آرتا» و «شربت تیمکس» «شربت تیمیان»، «شربت برونکوتیدی» و «شربت برنکوباریج» را نام برد. این فراوردهها، همگی ضد سرفه و خلط آور هستند و ایمنی مصرف آنها در دوران شیردهی و بارداری به اثبات نرسیدهاست.
آویشن عامل تصفیه کننده خوبی بوده و در درمان بیخوابی و امراض جهاز هاضمه مفید است. اگر ۵ تا ۱۰ گرم اویشن را در یک لیتر آبجوش دم کرده و با کمی عسل به بیماران مبتلا به تنگی نفس و کلیه و مثانه و درد مفاصل و سیاتیک و خونریزیهای رحم و ترشحات غیر طبیعی زنان بدهید در دفع بیماری آنها موثر واقع خواهد شد.
آویشن برای جلوگیری از ریزش مو نیز موثر است. ۲۰ گرم اویشن را در یک لیتر آب جوشانده شود و هرچند روز یک بار به سر مالیده شود. ضمناً در خوردن آویشن نباید زیاده روی کرد زیرا باعث بروز البومین در ادرار میشود.
عرق آویشن
عرق آویشن (طبیعت گرم) برای تقویت بدن، تقویت معده، رفع ترشی معده، تقویت بینایی، ضد درد و تشنج، رقیق کننده خون، در عفونتهای ریوی، زکام بی همتاست، برای نقرس و سیاتیک مفید است.
در تحقیقی دربارهٔ اثرات گیاهان درمنه، اسطوخودوس و آویشن شیرازی بر روی باکتریهای Staphylococcus aureus، Pseudomonas aeruginosa و Klebsiella pneumonia را که در سال ۲۰۱۴ انجام شد، مشاهده شده است که هر ۳ اسانس دارای اثر مهار کننده بر روی باکتریهای بیماری زا هستند اما اسانس گیاه آویشن شیرازی دارای اثر بهتری در مهار باکتریها نسبت به اسانس گیاهان دیگر داراست.
بخور آویشن
بخور آویشن یکی از بهترین راهها برای زیبایی و طراوت پوست بانوان است.
دم کرده آویشن
یک استکان دم غلیظ آویشن برای تسکین درد عادت ماهیانه خانمها بسیار موثر است
1- درمان آکنه با عصاره آویشن
افرادی که به آکنه مبتلا هستند مواد دارویی بسیاری را برای درمان این عارضه پوستی امتحان میکنند که اغلب نتیجه خوبی نمیگیرند. اما آویشن به دلیل دارا بودن خواص ضدباکتریایی ممکن است در آینده به عنوان عنصر مقابله کننده با آکنه مورد استفاده قرار گیرد. همچنین بررسیها حاکی از آن است که این گیاه یک روش طبیعی بهتر از داروهای شیمیایی ضدآکنه برای درمان این عارضه عمل خواهد کرد . تاریخ استفاده از داروهای گیاهی برای درمان بیماریها به چند هزار سال پیش برمیگردد.
یکی از مشکلاتی که اغلب نوجوانان و جوانان با آن دست و پنجه نرم میکنند، آکنه یا غرور جوانی است. آکنه به وسیله یک باکتری با نام پروپیونی باکتریم به وجود میآید. این باکتری منفذهای پوست را عفونی میکند و در نتیجه تبدیل به جوش میشود. در حال حاضر برای درمان آکنه از آنتیبیوتیک، کرمهای موضعی و بنزوئیل پراکسید شیمیایی استفاده میشود. همانطور که میدانید، این گونه داروها با عوارض جانبی زیادی همراه است، برای مثال باعث بروز سوزش و التهاب روی پوست میشود، همچنین ممکن است سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند، حتی این احتمال وجود دارد که با گذشت زمان باکتری نسبت به آنتیبیوتیک مذکور مقاوم شود. به همین سبب محققان دانشگاه لیدزمترو پولیتان تحقیقاتی را در این زمینه انجام دادند و توانستند محلولی را با استفاده از گیاه آویشن کشف کنند که اغلب تحت عنوان تنتور از آن یاد میشود.
این دارو نسبت به کرمها و محلولهای شیمیایی بهتر میتواند باکتریهای آکنه را از بین ببرد. مارگاریتا گومز، رئیس این گروه تحقیقاتی میگوید: گیاهانی مانند مُر، گل همیشه بهار و آویشن مورد آزمایش قرار گرفت و مشخص شد که عصارههای آن ها در از میان بردن باکتری آکنه بسیار مفید است، البته در میان آن ها آویشن بهتر عمل میکند، به همین علت ما به دنبال آن هستیم تا تنتور آویشن را جایگزین داروهای ضد آکنه امروزی به ویژه بنزوئیل پراکسید کنیم.
گیاه آویشن به مدت چند هفته در الکل قرار داده میشود تا از این طریق ترکیبات آن خارج شود. مقداری پایه الکل نیز به تنتور آویشن اضافه میشود تا خاصیت ضدعفونی آن بیشتر شود. در حالی که گفته میشود این محصول به شکل اسپری به بازار عرضه خواهد شد شما هم میتوانید در خانه به راحتی این عصاره را آماده کنید. به این صورت که نیم فنجان آویشن خردشده را با چند قاشق چایخوری چای سبز مخلوط کنید، سپس آن را بجوشانید و دمکرده آن را در یخچال نگه دارید. پنبهای را به مایع مذکور آغشته کنید و روزانه روی صورت بمالید و شاهد معجزه این گیاه باشید.
2- درمان سرفه با آویشن
روغن آویشن که از برگهای آن گرفته میشود اغلب به عنوان داروی طبیعی برای سرفه کاربرد دارد. در یک مطالعه مشخص شد ترکیب آویشن با برگهای گیاه «پاپیتال» به تسکین سرفه و دیگر علائم برونشیت کمک میکند.
3- آویشن برای افزایش ایمنی بدن
تأمین تمامی ویتامینهای مورد نیاز بدن در روز از طریق خوردن مواد غذایی تا حدودی سخت است. اما آویشن منبع غنی از ویتامین C و A است. همچنین از دیگر فواید آویشن وجود مس، فیبر، منگنز و آهن در آن است.
4- خاصیت آویشن در گندزدایی کردن
گرد و خاک یکی از خطرناکترین آلایندههای هوا در فضای خانه است که میتوان برای از بین بردن آن از روغن آویشن استفاده کرد. روغن این گیاه دارای خواص ضدقارچی است.
5- خلاصی از آفات با آویشن
آویشن یکی از عناصر تشکیل دهنده بسیاری از حشرهکشها به حساب میآید و برای از بین بردن ویروس، باکتریها، موشها و دیگر جانوران موذی استفاده میشود. برای ساخت یک آفتکش خانگی چهار قطره از روغن آویشن را با روغن زیتون ترکیب کنید.
6- آویشن بهبوددهنده خلقوخو
روغن آویشن اغلب برای معطر کردن استفاده میشود چرا که حاوی ماده فعالی به نام «کارواکرول» است. در مطالعه انجام شده در سال ۲۰۱۳ مشخص شد کارواکرول با تأثیر روی فعالیت اعصاب موجب تقویت احساس سرحالی و شاد بودن در فرد میشود.
۷- آویشن؛ مناسب برای فشارخونیها اما …
مصرف آویشن برای افرادی که از فشارخون بالا رنج میبرند توصیه نمیشود. قبل از مصرف حتماً با پزشکتان مشورت کنید. اما نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد عصاره آویشن به طور چشمگیر میزان ضربان قلب را در موشهای مبتلا به فشارخون بالا کاهش میدهد و همچنین به پایین آوردن میزان کلسترول کمک میکند. کارشناسان توصیه میکنند یکی از روشهای مطمئن استفاده از آویشن برای کاهش ضربان قلب جایگزین کردن آن با نمک در مواد خوراکی است.
تهیه کننده پیمان فتاحی
روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان
نظر شما :